05 Eki Ev alırken tapuda nelere dikkat edilmeli?
Ev ya da arsa almak, çoğu insanın hayatında yaptığı en büyük harcamadır. Tapu devrinden önce yapılacak birkaç kontrol, ileride yaşanabilecek ciddi sorunları önler. İşte satın almadan önce bakmanız gereken başlıca noktalar.
1. Tapu Kaydını İnceleyin
Tapu kayıt örneğini e-Devlet üzerinden ya da tapu müdürlüğünden alarak şunlara bakın:
- Taşınmazın gerçekten satıcı adına kayıtlı olup olmadığı
- Kayıtta ipotek, haciz veya şerh bulunup bulunmadığı
- Taşınmazın niteliği (arsa, mesken, işyeri gibi) ve alıcıyı ilgilendiren irtifak hakları
- Kat mülkiyeti mi, kat irtifakı mı olduğu
Haczi ya da ipoteği olan taşınmaz satın alınabilir, ancak bu yük yeni malike geçmeyecek biçimde kaldırılmadıkça risk size ait olur.
2. İmar Durumu ve İskân
Belediyeden taşınmazın imar durumunu ve binanın yapı kullanma izin belgesine (iskân) sahip olup olmadığını sorun. İskânı olmayan ya da ruhsata aykırı yapılmış binalarda, ileride yıkım, para cezası ya da elektrik-su aboneliği sorunları yaşanabilir.
3. Ortak Gider ve Vergi Borçlarını Sorun
Kat mülkiyetinde, önceki malikin ortak gider (aidat) borçlarından yeni malik de sorumlu olabilir. Bu nedenle yönetimden borç durumu hakkında yazılı bilgi isteyin. Emlak vergisi borcu olup olmadığını da kontrol edin.
4. Sözleşmeyi Doğru Yapın
Taşınmaz satışı, tapu müdürlüğünde resmî şekilde yapılır. Henüz tapu devri yapılamıyorsa (örneğin inşaat sürüyorsa), noterde satış vaadi sözleşmesi düzenlenmeli ve istenirse tapu kaydına şerh edilmelidir. Adi yazılı ya da sözlü anlaşmalar sizi yeterince korumaz.
5. Gerçek Bedeli Gösterin
Harç ve vergiyi azaltmak için tapuda düşük bedel gösterilmesi, hem hukuka aykırıdır hem de sonradan iade ya da tazminat davalarında ciddi sorun yaratır. Gerçek satış bedelini yansıtan bir devir, her iki taraf için en güvenli yoldur.
6. Tapu Devrinde İstenenler
- Alıcı ve satıcının kimlik belgeleri
- Zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesi
- Tapu harcı ve masrafların ödenmesi; harç satış bedeli üzerinden hem alıcıdan hem satıcıdan ayrı ayrı alınır, oranlar mevzuata göre değişebilir
- Vekâletle işlem yapılıyorsa, geçerli vekâletname
Satın Almadan Önce Kısa Kontrol Listesi
Tapu kaydını inceleyin, haciz ve ipotek olup olmadığına bakın, iskân ve imar durumunu sorun, ortak gider borcunu kontrol edin, resmî şekilde işlem yapın ve gerçek bedeli yazdırın. Şüphe duyduğunuz herhangi bir noktada, imza atmadan önce bir avukata danışmanız en güvenli yoldur.