05 Eki Miras payları nasıl paylaşılır?
Bir kişi vefat ettiğinde mal varlığının kimlere ve hangi oranda kalacağı Türk Medeni Kanunu’nda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Mirasbırakan vasiyet bırakmamışsa, miras yasal mirasçılar arasında “zümre” sistemine göre paylaşılır.
Yasal Mirasçılar ve Zümreler
- Birinci zümre: Mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları. Çocuklardan biri ölmüşse payı onun çocuklarına (torunlara) geçer.
- İkinci zümre: Mirasbırakanın anne ve babası ile onların altsoyu, yani kardeşler. Bu zümre yalnızca birinci zümre yoksa mirasçı olur.
- Üçüncü zümre: Büyükanne, büyükbaba ve onların altsoyu. Bu zümre yalnızca ilk iki zümre yoksa mirasçı olur.
Önceki zümrede mirasçı varsa, sonraki zümredekiler mirasçı olamaz.
Sağ Kalan Eşin Payı
Eş, hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre farklı pay alır:
| Eşle birlikte mirasçı olan | Eşin payı | Diğer mirasçıların payı |
|---|---|---|
| Çocuklar (birinci zümre) | 1/4 | 3/4 |
| Anne-baba ve kardeşler (ikinci zümre) | 1/2 | 1/2 |
| Büyükanne-büyükbaba (üçüncü zümre) | 3/4 | 1/4 |
| Hiçbiri yoksa | Tamamı | – |
Örnek
Eş ve iki çocuk bırakan bir kişinin mirasında: eşe 1/4, geriye kalan 3/4 iki çocuğa eşit bölünür; yani her çocuğa 3/8 düşer.
Saklı Pay Nedir?
Mirasbırakan, vasiyetiyle mal varlığının tamamı üzerinde dilediği gibi tasarruf edemez. Kanun, altsoyu, anne-babayı ve sağ kalan eşi saklı paylı mirasçı kabul eder ve onlara asgari bir pay güvencesi tanır. Vasiyet ya da bağış bu payı aşarsa, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak hakkını isteyebilir. Kardeşler saklı paylı mirasçı değildir.
Paylaşım Nasıl Yapılır?
Mirasçılar anlaşabiliyorsa, bir paylaşma sözleşmesiyle mal varlığını aralarında bölüşebilir. Taşınmazların paylaşımında tapu işlemleri yapılması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, paylaşım ve miras ortaklığının giderilmesi için mahkemeye başvurulur.
En Sık Yapılan Hatalar
Mirasçılık belgesi almadan işlem yapmaya çalışmak, borçları araştırmadan mirası kabul etmek, aile içinde yazılı kayıt tutmadan sözlü paylaşım yapmak ve süreleri kaçırmak, miras uyuşmazlıklarının en yaygın sebepleridir.