Ticari alacak nasıl tahsil edilir?

Mal sattınız ya da hizmet verdiniz, ancak karşı taraf ödemeyi yapmıyor. Ticari alacakların tahsili, doğru sırayla ve süreleri kaçırmadan ilerlendiğinde çoğu zaman mahkemeye gitmeden de sonuçlanabilir. Bu yazıda süreci adım adım anlatıyoruz.

Önce Alacağınızı Belgeleyin

Tahsil sürecinin en önemli kısmı ispattır. Fatura, irsaliye, sözleşme, sipariş yazışmaları, teslim tutanağı ve banka dekontları alacağınızı gösteren başlıca belgelerdir. Bu belgeleri düzenli saklayın.

Fatura İtiraz Süresi

Türk Ticaret Kanunu’na göre, faturayı alan taraf, faturanın tesliminden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmezse, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu kural alacağınızı ispatlamanızı büyük ölçüde kolaylaştırır. Bu nedenle faturayı karşı tarafa teslim ettiğinizi belgeleyebilmek önemlidir (örneğin e-fatura sistemi ya da kayıtlı elektronik posta ile).

Tahsil Yolları

• Anlaşmayla çözüm: Önce telefon ve yazılı hatırlatma ile ödeme planı önerilebilir.
• İhtarname: Noter aracılığıyla gönderilen ihtarname, borçluyu temerrüde düşürür ve ileride delil olarak kullanılır.
• İcra takibi: Alacak için ilamsız icra takibi başlatılır. Borçluya ödeme emri gönderilir; borçlu yedi gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir.
• İtirazın iptali davası: Borçlu takibe itiraz ederse takip durur. Alacaklı bu durumda, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir.

Zorunlu Arabuluculuk

Konusu para alacağı ya da tazminat olan ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşırsa, hazırlanan anlaşma belgesi icra edilebilir niteliktedir.

Faiz ve Ek Önlemler

Ticari alacaklarda, temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep edilebilir. Şartları varsa, borçlunun mallarını kaçırma riskine karşı ihtiyati haciz de istenebilir. Bu talep mahkemeden alınan bir kararla uygulanır.

Zamanaşımına Dikkat

Ticari alacaklarda genel zamanaşımı süresi on yıldır. Bazı alacak türlerinde bu süre beş yıla kadar kısalabilir. Alacağınız eskiyorsa, zamanaşımını kesen bir işlem (örneğin icra takibi başlatmak) yapmayı geciktirmeyin.

En Sık Yapılan Hatalar

Fatura teslimini belgelememek, yazılı bir sözleşme yapmamak, takibi geciktirmek ve karşı tarafın mali durumunu kontrol etmeden uzun vadeli satış yapmak, ticari alacak sorunlarının en sık nedenleridir.